Дебатата во Парламентарното собрание на Советот на Европа за усвојувањето на извештајот за Северна Македонија, по повод затворањето на пост-мониторинг дијалогот, не беше само церемонијален чин. Иако повеќето говорници го поздравија напредокот на земјата, низ целата расправа се провлекуваше јасна нишка: работата со реформите не е завршена и вниманието на Советот на Европа не исчезнува, туку само ја менува формата.
Во своето обраќање, Бисера Костадиновска-Стојчевска го нагласи токму овој аспект. Таа го претстави извештајот како резултат на долг процес на промени, но истовремено посочи дека тоа е сигнал до домашните политички елити да ја продолжат „домашната задача“. Нагласокот беше ставен на тоа дека новата фаза бара уште посериозно спроведување на реформите, особено ако целта останува европската интеграција.
И другите говорници во Стразбур потсетија дека, иако пост-мониторингот се затвора, ќе продолжи редовен периодичен надзор. Судската независност, борбата против корупцијата, условите во затворите, правата на малцинствата и изборните правила остануваат под лупа. Тоа значи дека Северна Македонија повеќе нема „посебен статус“ во Советот на Европа, но има очекувања да ги достигне и одржи стандардите што важат за сите членки.
Пораката што може да се извлече од оваа расправа е двојна. Од една страна, затворањето на пост-мониторингот е јасен знак дека земјата направила видлив напредок. Од друга, токму затоа што Северна Македонија се перцепира како зрел демократски систем, од неа се очекува да продолжи со реформите без дополнителен надворешен „притисок“. Прашањето сега е дали политичките актери во Скопје ќе ја искористат оваа шанса за да ги продлабочат промените – или ќе ја сфатат одлуката во Стразбур како изговор за забавување на темпото.