Повеќе од две децении Македонија ја слуша истата приказна: уште еден услов, уште еден компромис, уште малку трпение и европската врата конечно ќе се отвори.
Но годините минуваат, генерациите се менуваат, а вратата останува подотворена – никогаш доволно за да влеземе.
Затоа можеби дојде време да престанеме постојано да прашуваме што уште треба да направиме за некој да нè прифати и да почнеме да гледаме кој бил до нас кога навистина било важно.
И тука разликата се чувствува.
Со Америка најчесто знаеме на што сме.
Знаеме кој ни е сојузник. Знаеме кој нè гледа како партнер. Знаеме дека Македонија денес е дел од НАТО и дека безбедносното партнерство со САД не се сведува само на убави зборови и протоколарни фотографии.
Не значи дека Америка секогаш ќе се согласува со нас. Не значи ниту дека во меѓународната политика постојат вечни пријателства без интереси.
Но барем односот е појасен.
Кај ЕУ, Македонија предолго живее со чувството дека целта се поместува секогаш кога ќе ѝ се приближиме.
Еднаш проблемот е едно.
Потоа друго.
Потоа трето.
И кога ќе мислиме дека конечно сме ги исполниле условите, повторно се појавува нова политичка пречка.
Денес Брисел повторно ни кажува дека уставните измени се неопходниот следен чекор за продолжување на процесот. А Македонија повторно треба да докажува дека заслужува да продолжи по патот што го започна пред повеќе од дваесет години.
Прашањето веќе не е дали сме за Европа или против Европа.
Тоа е погрешно поставено прашање.
Прашањето е:
Колку долго една држава треба да стои пред иста врата пред да сфати дека мора да изгради и други силни патишта?
Македонија не треба да се кара со Европа.
Не треба да се изолира.
Не треба ниту да го прекине економското и политичкото партнерство со ЕУ.
Но мора да престане да се однесува како Европската Унија да е единствената адреса на светот од која зависи нашата иднина.
Имаме НАТО.
Имаме силно партнерство со Соединетите Американски Држави.
Имаме простор за уште посилни економски, безбедносни и политички врски со нашите партнери од Северна Америка.
И најважно – имаме право да изградиме сопствена држава која нема секое утро да се буди прашувајќи што мисли Брисел за неа.
Ние треба да знаеме што мислиме самите за себе.
Да имаме функционално судство затоа што нам ни треба правда.
Да ја победуваме корупцијата затоа што таа нè уништува нас.
Да создаваме работни места затоа што нашите деца заминуваат.
Да изградиме силни институции затоа што Македонија треба да функционира со или без датум од Брисел.
И тогаш можеме да разговараме со сите.
Со Европа.
Со Америка.
Со целиот свет.
Но како партнер, а не како вечен кандидат кој чека некој друг да одлучи дали заслужува место на масата.
Можеби затоа не треба буквално да кажеме дека „завршуваме со ЕУ“.
Треба да кажеме нешто многу посилно:
Завршуваме со чекањето.
Завршуваме со убедувањето дека само една врата води кон иднината.
Завршуваме со политиката во која Македонија постојано дава, а потоа повторно прашува што треба да даде следно.
Со Европа ќе соработуваме.
Со Америка ќе го продлабочуваме сојузништвото.
Со секој што нè почитува ќе градиме партнерство.
Но од денес најважниот партнер на Македонија мора да биде – самата Македонија.